گزارشی از برنامه های علم و معرفت

گزارش فعالیت‌ها و برنامه‌های مؤسسه فرهنگی هنری علم و معرفت

مقدمه

مؤسسه فرهنگی هنری علم و معرفت طی سال‌های اخیر با تمرکز بر آموزش و تعمیق معارف اسلامی، تربیت فکری و معرفتی، برگزاری برنامه‌های فرهنگی و تبلیغی و ایجاد زمینه برای ارتباط میان مخاطبان با اساتید و صاحب‌نظران، مجموعه‌ای متنوع از دوره‌ها، کلاس‌ها، کارگاه‌ها، نشست‌ها، اردوها و برنامه‌های مناسبتی را برگزار کرده است.

این فعالیت‌ها در حوزه‌های مختلفی همچون عقاید و کلام، توحید، امامت و مهدویت، قرآن و حدیث، اخلاق و معرفت نفس، فقه و احکام، تاریخ اسلام و معاصر، تمدن و غرب‌شناسی و جریان‌شناسی دنبال شده و در کنار آن، برنامه‌های تربیتی، زیارتی، فرهنگی و تبلیغی نیز برگزار شده است.

۱. آموزش و دوره‌های معرفتی

عقاید، کلام و مباحث اعتقادی

بخش مهمی از برنامه‌های آموزشی مؤسسه به آموزش مباحث اعتقادی و ایجاد توانایی تحلیل و پاسخ‌گویی در حوزه باورهای دینی اختصاص داشته است.

• عقاید و عقاید استدلالی با تدریس حجت‌الاسلام والمسلمین بلندقامت

• برگزاری مباحث رویکرد عقایدی با دکتر هادی همایون

• برگزاری دوره‌ها و جلسات تخصصی در زمینه مبانی اعتقادی و کلامی

توحید، خداشناسی و جهان‌بینی

در حوزه مباحث توحیدی، برنامه‌هایی با محور شناخت خداوند، مبانی توحید و جهان‌بینی اسلامی برگزار شده است.

• جهان‌بینی توحیدی

• اساس توحید

• شرح و بررسی کتاب توحید شیخ صدوق

این مباحث با تدریس حجت‌الاسلام والمسلمین کاتبی ارائه شده است.

امامت و مهدویت

موضوع امامت و مهدویت نیز از محورهای آموزشی مؤسسه بوده است.

• برگزاری کارگاه امامت با تدریس دکتر عبدالحمید ابطحی

• برگزاری مباحث مهدویت با تدریس حجت‌الاسلام والمسلمین سید حسن علوی

• ارائه مباحث مهدویت توسط حجت‌الاسلام والمسلمین کاتبی

قرآن و حدیث

در زمینه قرآن و حدیث نیز جلسات و برنامه‌های آموزشی متعددی برگزار شده است.

• تدریس تفسیر قرآن کریم توسط حجت‌الاسلام والمسلمین سید حسن علوی

• برگزاری جلسات مجازی قرائت و شرح احادیث

• برگزاری جلسات مرتبط با کتاب شریف الغارات

اخلاق و معرفت نفس

موضوع تربیت اخلاقی و شناخت انسان از دیگر محورهای اصلی فعالیت آموزشی مؤسسه بوده است.

• اخلاق

• معرفت نفس و شناخت نفس

این مباحث با تدریس حجت‌الاسلام والمسلمین سید حسن علوی دنبال شده است.

فقه، احکام و آموزش‌های کاربردی

در حوزه فقه و احکام نیز دوره‌ها و کارگاه‌های متنوعی برگزار شده است.

• احکام و فقه کاربردی با تدریس دکتر علیرضا منصوری

• کارگاه احکام با تدریس استاد مقصودعلی، با تمرکز ویژه بر موضوع میت و احکام مرتبط با آن

• احکام و فقه جهاد با تدریس حجت‌الاسلام والمسلمین اشتری

• لمعه دمشقیه با تدریس حجت‌الاسلام والمسلمین بابایی

تاریخ اسلام و تاریخ معاصر

آموزش تاریخ و تحلیل تحولات تاریخی نیز بخشی از برنامه‌های آموزشی مؤسسه بوده است.

• مباحث تاریخ و تاریخ تحلیلی با تدریس دکتر هادی همایون

• تاریخ معاصر و مدرن با تدریس دکتر امیرآبادی

• برگزاری مباحث تاریخی و تحلیلی درباره تحولات دوره‌های مختلف

تمدن، غرب‌شناسی و مطالعات تمدنی

در حوزه تمدن و شناخت جریان‌های تمدنی نیز دوره‌ها و جلسات تخصصی برگزار شده است.

• چهل ستون تمدن با تدریس دکتر هادی همایون

• جریان‌شناسی و تاریخ تمدن غرب با تدریس دکتر احمد عابدینی

• مباحث مرتبط با غرب‌شناسی و تمدن غرب

جریان‌شناسی سیاسی و اجتماعی

بخشی از فعالیت‌های آموزشی مؤسسه نیز به شناخت جریان‌های سیاسی و اجتماعی معاصر اختصاص داشته است.

• جریان‌شناسی با تدریس حجت‌الاسلام والمسلمین سلیمانی امیری

• جریان‌شناسی سیاسی با تدریس دکتر کامران غضنفری

• برگزاری جلسات تحلیل جریان‌ها و تحولات روز با حضور آقای عمادی و دکتر هادی همایون

۲. کارگاه‌های آموزشی و مهارتی

در کنار دوره‌های نظری، مؤسسه اقدام به برگزاری کارگاه‌هایی با رویکرد کاربردی و مهارتی نیز کرده است؛ از جمله:

• کارگاه‌های تخصصی احکام

• کارگاه امامت

• کارگاه‌های کمک‌های اولیه

• برگزاری برخی آموزش‌های تخصصی در حوزه اطلاعاتی

• برگزاری جلسات آموزشی با رویکرد کاربردی در کنار دوره‌های اصلی

این کارگاه‌ها با هدف تکمیل آموزش‌های معرفتی و ایجاد مهارت‌های مورد نیاز مخاطبان برگزار شده‌اند.

۳. نشست‌ها، همایش‌ها و برنامه‌های ویژه

در کنار کلاس‌های آموزشی، مجموعه‌ای از نشست‌ها و برنامه‌های ویژه نیز در طول سال‌های فعالیت مؤسسه برگزار شده است.

برنامه‌های مناسبتی و همایش‌ها

از جمله این برنامه‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• همایش ویژه ایام غدیر

• برنامه‌ها و همایش‌های افتتاحیه با موضوعاتی همچون «از فقر تا ثروت» و «گام‌های سرنوشت‌ساز»

• برگزاری نشست‌های معرفتی و تخصصی با حضور اساتید و صاحب‌نظران

• برگزاری جلسات ویژه با موضوع استبصار و استفاده از تجربه افرادی از کشورهای مختلف که به مذهب تشیع گرویده‌اند

• مجلس فضیلت‌خوانی امیرالمؤمنین علیه‌السلام با حضور و ارائه حجت‌الاسلام والمسلمین هادوی

برنامه‌های آموزشی و ارزیابی

در طول دوره‌های آموزشی نیز:

• آزمون‌های پایان‌ترم برگزار شده است.

• فرآیند ارزیابی آموزشی مخاطبان دنبال شده است.

• زمینه دریافت مدرک یا گواهی معتبر آموزشی با همکاری مجموعه‌های مرتبط از جمله سازمان تبلیغات اسلامی و دفتر تبلیغات حوزه علمیه فراهم شده است.

۴. اردوها و برنامه‌های تربیتی و زیارتی

اردوهای معرفتی، زیارتی و تربیتی یکی از بخش‌های مکمل فعالیت مؤسسه بوده‌اند و در کنار آموزش‌های کلاسیک، فرصت ارتباط نزدیک‌تر مخاطبان با فضای علمی، معنوی و تربیتی را فراهم کرده‌اند.

اردوهای قم و جمکران

از جمله برنامه‌های برگزارشده، اردوهای زیارتی و معرفتی قم و جمکران بوده است که در جریان آن، امکان دیدار و بهره‌مندی از محضر برخی از بزرگان و اساتید حوزه فراهم شده است؛ از جمله:

• آیت‌الله شب‌زنده‌دار

• حجت‌الاسلام اسماعیل اثنی‌عشری

• آیت‌الله میرباقری

• سیدهاشم الحسینی

• حجت‌الاسلام والمسلمین مؤمنی

• آیت‌الله اراکی

و دیگر بزرگان حوزه و عرصه معارف اسلامی.

مشهد مقدس

اردوهای مشهد مقدس نیز با ترکیبی از برنامه‌های:

• زیارتی

• معرفتی

• تربیتی

• تهذیبی

برگزار شده است.

اردوهای تفریحی و تربیتی

در کنار اردوهای زیارتی، برنامه‌های تفریحی و تربیتی از جمله اردوهای شمال نیز برگزار شده است.

اعتکاف

برگزاری اعتکاف ماه رجب و اعتکاف رجبیه در مسجد جامع صفا نیز از دیگر برنامه‌های تربیتی و عبادی مجموعه بوده است.

۵. فعالیت‌های فرهنگی، تبلیغی و اجتماعی

فعالیت مؤسسه صرفاً به برگزاری کلاس محدود نبوده و در حوزه فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی نیز برنامه‌هایی اجرا شده است.

فعالیت‌های میدانی و فرهنگی

• برپایی غرفه‌های فرهنگی و تبلیغی در میدان انقلاب و چهارراه نظام‌آباد

• حضور در برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی و ارائه محتوای معرفتی به مخاطبان

• برگزاری موکب فرهنگی و پذیرایی در مسیر تشییع پیکر رهبر شهید، در فضایی به طول حدود ۱۰۰ متر

• فعالیت در زمینه ارتباط مستقیم با مخاطبان و ارائه برنامه‌های فرهنگی و معرفتی

برنامه‌های مجازی

با توجه به توسعه فعالیت‌های مجازی، بخشی از برنامه‌ها نیز به‌صورت آنلاین برگزار شده است؛ از جمله:

• کلاس‌های مجازی قرائت و بررسی احادیث

• ارائه محتوای آموزشی و معرفتی

• برگزاری برخی جلسات و برنامه‌های تعاملی در بستر مجازی

۶. برنامه‌های مناسبتی و هیئت‌ها

مناسبت‌های مذهبی نیز جایگاه مشخصی در فعالیت‌های فرهنگی مؤسسه داشته‌اند.

از جمله:

• برگزاری برنامه‌ها و هیئت‌های محرم

• برگزاری برنامه‌ها و هیئت‌های فاطمیه

• برگزاری مراسم و جلسات ویژه مناسبت‌های مذهبی

• برگزاری افطاری‌های ماه مبارک رمضان

• برگزاری گعده‌های معرفتی و جلسات پرسش و پاسخ

این برنامه‌ها در کنار جنبه مناسبتی، بستری برای ارتباط مستمر مخاطبان با فضای معرفتی و تربیتی مجموعه فراهم کرده‌اند.

۷. گعده‌ها و جلسات گفت‌وگومحور

در کنار ساختار رسمی کلاس‌ها، گعده‌های معرفتی و جلسات پرسش و پاسخ نیز برگزار شده است. این جلسات فرصت گفت‌وگوی مستقیم، طرح پرسش‌ها، بررسی شبهات و گفت‌وگو درباره مسائل فکری و اجتماعی روز را فراهم کرده‌اند.

همچنین در برخی برنامه‌ها، تحلیل مسائل و جریان‌های روز با حضور اساتید و کارشناسان دنبال شده است تا مخاطبان علاوه بر دریافت محتوای آموزشی، امکان گفت‌وگو و بررسی مسائل روز را نیز داشته باشند.

جمع‌بندی

مجموعه فعالیت‌های مؤسسه فرهنگی هنری علم و معرفت را می‌توان در چند محور اصلی دنبال کرد: آموزش منظم معارف اسلامی، برگزاری دوره‌ها و کارگاه‌های تخصصی، ارتباط مستقیم با اساتید و صاحب‌نظران، اردوهای معرفتی و زیارتی، فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی، برنامه‌های مناسبتی و ایجاد فضای گفت‌وگو و پرسش و پاسخ.

تنوع موضوعات آموزشی از عقاید، توحید، امامت و مهدویت تا اخلاق، معرفت نفس، قرآن، حدیث، فقه، تاریخ، تمدن و جریان‌شناسی، در کنار برنامه‌های میدانی، اردوها و فعالیت‌های فرهنگی، نشان می‌دهد که فعالیت مجموعه صرفاً در قالب کلاس آموزشی تعریف نشده و تلاش شده است آموزش معرفتی در کنار تجربه‌های تربیتی، گفت‌وگویی و اجتماعی دنبال شود.